Şu yazımızda: kara retorik dizimizin ikinci bölümü, olumsuz etkileme sanatı kapsamında, manipülasyonun özellikle rahatsız edici bir türünü ele alıyoruz: Provokasyon. Kışkırtıcılar aile buluşmalarında küçük iğnelemelerle, iş toplantılarında kişisel saldırılarla, panel tartışmalarında kestirip atan ifadeler ve ithamlarla bizi üzer. Genellemeler ve abartılarla sözlerimizi çarpıtırlar; kamusal tartışmalarda bizi köşeye sıkıştırmayı başarırlar. Ama bir sonraki Lilit stratejimizle onları savuşturabiliriz!

Manipülasyon, bölüm 2: Provokasyon

Ya da: Seyircinin sempatisini kazanma mücadelesi

Provokasyon katıksız manipülasyondur; sinsi bir strateji. Kışkırtıcı, herkesin önünde normalde göstermeyeceğimiz bir davranış veya tepkiyi ortaya çıkarmaya çalışır. Araçlarını ölçülü kullanabilmek için zayıf noktalarımızı yeterince iyi bilmelidir. Fazla saldırgan görünürse seyircinin sempatisini kaybetme riski vardır. Ama provokasyon yüzünden savunmaya geçip duygusal ve saldırgan olduğumuz anda stratejisi işlemiştir: Birden odağımızı kaybeder, mutlak ifadelere savrulur, hazırladığımız argümanları unutur ve açık veririz; elbette herkesin önünde! Özellikle rahatsız edici olan: En kötü durumda seyirci, kışkırtıcının bizim hakkımızda istediği bakışı benimser. Böylece duygularıyla hareket eden, profesyonellikten uzak ve yetersiz görünürüz. Üstelik yeni saldırılara da zemin hazırlarız; bir kısır döngü.

Provokasyona karşı stratejim:

DUR!

  • Provokasyonda ilk ilke: “Sakinliğini ve soğukkanlılığını koru.” Provokasyona kapılmayın; kışkırtıcının manipülatif niyetini fark edin. Derin nefes alın ve saldırılarının nilüfer çiçeğinden kayan su damlaları gibi üzerinizden kayıp gittiğini hayal edin.
  • Ancak sonra tepki verin: Kışkırtıcı sözlere karşı hemen kendinizi savunmaya başlamayın; iğnelemelerde topu soru biçiminde kışkırtıcıya geri atın. Basit bir “Neden?” çoğu zaman yeter; artık açıklama yapmak zorunda olan kışkırtıcıdır.
  • Böyle durumlar için saldırıya uğradığınızda kendinizi korumak, zaman kazanmak ve argümanlarınızı zihnen hazırlamak üzere bir veya birkaç standart “hava yastığı cümlesi” düşünün. Örneğin: “Aa, çok ilginç, gerçekten öyle mi?”
  • Adını koyun: ad hominem saldırıları (kişisel saldırılar) neyse o olarak tanımlayın ve böylece kışkırtıcının argümanlarının temelsizliğini gösterin.
  • Saldırılar karşısında da genellemelerden uzak durun. “Asla” ve “her zaman” demek yerine her şeyin nadiren siyah-beyaz olduğunu gösterin. Böylece argümantasyondaki üstünlüğü elinizde tutarsınız.
  • Kışkırtıcı çatışma yaratmak ister; bu nedenle gerilimi azaltmayı ilke edinin ve seyirciye üstünlüğünüzü gösterin.
  • Ve çok önemli: Kendinden emin, üstün bir gülümsemeyi koruyun; bu, kışkırtıcının dengesini daha da bozacaktır.

(Görsel kaynağı: pixabay.com’da Alexas_Fotos) Not: Daha fazla strateji ve hitabet inceliği ister misiniz? O hâlde abone olun bültenimize, rezervasyon yapın bireysel Lilit hitabet koçluğumuz (Lilit semineri: Kara retoriğe ve manipülasyona karşı koyma) ya da Lilit Argümantasyon Sanatı Eğitimi.